Przejdź do głównej treści
‌‌‌‌
‌

Dlaczego warto koniecznie zobaczyć „Mona Lisę” w Luwrze

Od pokoleń ten słynny, tajemniczy uśmiech Mony Lisy fascynuje widzów. Król Franciszek I był jednym z jej pierwszych wielbicieli; w 1518 roku sprowadził Leonarda da Vinci do Francji i kupił od niego dzieło sztuki. Oto jak najsłynniejsze dzieło sztuki na świecie trafiło do kolekcji królewskich, które Luwr prezentuje od czasów rewolucji francuskiej.

Od 2005 roku „Mona Lisa” jest wystawiona na środku sali w samotnej okazałości, zamknięta w ochronnej szklanej gablocie. Takie specjalne podejście wynika z norm konserwatorskich i konieczności ochrony tak znanego dzieła. Obraz został namalowany na desce z drewna topoli, która z czasem się wypaczyła, co doprowadziło do pęknięcia. „Mona Lisa” musi być przechowywana w szklanej gablocie z kontrolowaną wilgotnością i temperaturą, żeby zapobiec dalszemu niszczeniu obrazu.

Najważniejsze informacje i fakty o „Monie Lisie”

Guide leading tourists through the Louvre Museum, Paris, showcasing famous artworks on a 3-hour tour.

Wykonawca: Leonardo da Vinci

Data: Mniej więcej w latach 1503–1506, choć niektórzy badacze uważają, że mógł pracować nad tym dziełem jeszcze do około 1517 roku.

Średni: Olej na desce z drewna topoli

Wymiary: 77 cm × 53 cm (30 in × 21 in)

Lokalizacja: Muzeum Luwru w Paryżu, w skrzydle Denona

Fakty:

  • „Mona Lisa” jest warta około 870 milionów dolarów i jest obecnie najdroższym obrazem na świecie.
  • Krąży wiele teorii spiskowych na temat tego obrazu, w tym jedna, która głosi, że Da Vinci namalował dwie wersje „Mony Lisy”, żeby ukryć nieślubną ciążę.
  • Francuski cesarz Napoleon przez około cztery lata w XIX wieku trzymał obraz „Mona Lisy” w swojej sypialni.
  • Istnieje francuska ustawa o dziedzictwie kulturowym, która zakazuje kupowania lub sprzedawania tego obrazu.

Bliższe spojrzenie na „Mona Lisę”

Na obrazie „Mona Lisa” widać kobietę z tajemniczym uśmiechem, siedzącą na tle odległego krajobrazu. Jest pokazana w ujęciu z trzech czwartych, z rękami delikatnie złożonymi na kolanach. Tożsamość tej kobiety była przedmiotem wielu spekulacji, ale większość historyków sztuki zgadza się, że to Lisa Gherardini, żona zamożnego florenckiego kupca Francesco del Giocondo. Nazwa obrazu, La Gioconda, pochodzi od jej nazwiska po ślubie.

Skład

Sposób skomponowania tego obrazu sprawia, że jest to jedno z najczęściej analizowanych dzieł w historii sztuki, zwłaszcza przez początkujących artystów. To, że obraz ten jest dziś postrzegany jako portret, który mógłby powstać właśnie teraz, przyniosło mu ogromny szacunek. Tajemniczy uśmiech tej młodej kobiety i sposób, w jaki patrzy, tworzą bardziej subtelne efekty optyczne.

Wiedza naukowa

Niezależnie od tego, gdzie się znajdują, niektórzy twierdzą, że mają wrażenie, jakby Mona Lisa ich obserwowała. Ta historia pokazuje, jak wielką wiedzę naukową i anatomiczną miał Leonardo da Vinci. Według relacji naocznych świadków malarz utrzymał ten słynny uśmiech Mony Lisy, podczas gdy grał zespół muzyków.

Uśmiech

Uśmiech Mony Lisy od wieków fascynuje widzów ze względu na swoją nieuchwytność. W zależności od tego, na czym skupisz uwagę, może się wydawać, że to się zmienia albo staje się bardziej niejednoznaczne. Zjawisko to często przypisuje się mistrzowskiemu wykorzystaniu przez Leonarda techniki sfumato, która polega na mieszaniu kolorów i odcieni w celu uzyskania płynnych przejść między kolorami i krawędziami.

Sfumato

Technika sfumato Leonarda da Vinci, co po włosku znaczy „dym”, polega na delikatnym cieniowaniu światła i cienia bez wyraźnych linii. Nadaje to twarzy Mony Lisy realistyczną miękkość, która podkreśla jej tajemniczy wyraz twarzy.

Kontekst

W tle obrazu widać oniryczny, niemal surrealistyczny krajobraz z krętymi drogami i odległymi górami. Kontrastuje to ze spokojną, opanowaną postacią kobiety, którą niektórzy interpretują jako odzwierciedlenie równowagi między naturą a obecnością człowieka.

Oczy

Jednym z intrygujących aspektów tego obrazu jest to, że oczy Mony Lisy wydają się podążać za widzem, niezależnie od tego, pod jakim kątem na nią patrzysz. Uważa się, że ten efekt wynika z tego, jak Leonardo wykorzystał perspektywę i cienie.

Człowiek, który za tym wszystkim stoi

Mona Lisa

Leonardo da Vinci (1452–1519) był renesansowym erudytą, który wniósł ogromny wkład w wiele różnych dziedzin, w tym sztukę, naukę, inżynierię, anatomię i architekturę. Dzisiaj znany jest chyba przede wszystkim ze swoich malarskich arcydzieł, takich jak „Mona Lisa” i „Ostatnia wieczerza”, ale jego intelektualna ciekawość i wszechstronne talenty wykraczały daleko poza sferę sztuk wizualnych. Umiejętność Leonarda do łączenia talentu artystycznego z obserwacją naukową uczyniła go jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii.

„Mona Lisa” uosabia wiele z przełomowych technik i idei filozoficznych, którymi Leonardo zajmował się przez całe życie. Jego głębokie zainteresowanie punktem styku sztuki i nauki widać w tym, jak skrupulatnie obserwował ludzką sylwetkę i przyrodę. Jego umiejętność oddania ludzkich emocji w połączeniu z mistrzowskim opanowaniem techniki wyznaczyły nowe standardy w malarstwie portretowym, które miały wpływ na całe pokolenia artystów – w tym na jego współczesnych, takich jak Michał Anioł i Rafael, a także na późniejszych twórców, jak Rembrandt i Vermeer.

Inne arcydzieła Da Vinci’ego w Luwrze to „Madonna w grocie”, „Święty Jan Chrzciciel”, „Chrzest Chrystusa”, „Zwiastowanie” oraz „Studium koni”.

Wpływ „Mony Lisy” na kulturę

Mona Lisa
1/6

Symbol sztuki

Na przestrzeni wieków „Mona Lisa” stała się czymś więcej niż tylko obrazem – stała się symbolem sztuki i kultury. Jego sława wykroczyła poza świat sztuki wysokiej i stała się częścią kultury popularnej – pojawia się w różnych miejscach, od filmów, przez reklamy, aż po sztukę uliczną, gdzie jest naśladowana i parodiowana. Jego wizerunek rozpoznajesz od razu i często wykorzystuje się go do przedstawienia pojęcia sztuki wysokiej w globalnym kontekście.

Inspiracje z różnych dziedzin

Tajemniczy charakter „Mony Lisy” zainspirował pisarzy, filozofów i artystów do refleksji nad tematami tożsamości, postrzegania oraz samej natury sztuki. Jej uśmiech, spojrzenie i cała tajemniczość tego portretu wciąż wywołują dyskusje na temat relacji między widzem a dziełem sztuki.

Sztuka kontra rzeczywistość

Obraz ten skłania też do refleksji nad relacją między sztuką a rzeczywistością, a jego płynna iluzja trójwymiarowości tworzy pomost między światem fizycznym a światem wyobraźni i znaczeń.

Kultura popularna

„Mona Lisa” była niezliczoną ilość razy na nowo interpretowana i parodiowana w popkulturze, przechodząc transformację z czczonego obrazu w uniwersalny symbol wykraczający poza świat sztuki. Od popartowych wersji Andy’ego Warhola po surrealistyczne interpretacje Salvadora Dalí’ego – artyści nieustannie na nowo interpretowali ten obraz, komentując w ten sposób różne tematy, od sławy po komercjalizm.

Sprzedaż i marketing

W świecie reklamy Mona Lisa była wykorzystywana do promowania wszystkiego – od luksusowych samochodów po perfumy – dzięki temu, że kojarzy się z pięknem, tajemniczością i wyrafinowaniem.

Filmy i nie tylko

Mistyczny urok tego obrazu sprawił, że stał się on tematem filmów, literatury i muzyki, a filmowcy i pisarze odwołują się do niego jako do symbolu zarówno ponadczasowego piękna, jak i ukrytych tajemnic. Filmy takie jak „Kod Leonarda da Vinci” (2003) jeszcze bardziej ugruntowały rolę tego obrazu jako centralnego elementu popularnej literatury, łącząc sztukę, tajemnicę i intrygę.

Kradzież „Mony Lisy” z Luwru

21 sierpnia 1911 roku z Luwru w Paryżu skradziono „Mona Lisę”. Złodziejem był Vincenzo Peruggia, włoski złota rączka i malarz, który pracował w muzeum. Udało mu się ukraść obraz, nie wzbudzając większego zainteresowania, dzięki sprytnemu połączeniu dobrego planu i niedbałej w tamtym czasie ochrony muzeum.

Peruggia planował sprzedać ten obraz we Włoszech. Uważał, że „Mona Lisa” powinna znaleźć się w jego ojczyźnie, twierdząc, że została bezprawnie zabrana przez Francję za czasów Napoleona. Peruggia zabrał obraz do Florencji, gdzie próbował go sprzedać marszandom. Jednak sprzedawcy mieli podejrzenia i skontaktowali się z policją, która w końcu go aresztowała.

Peruggia został złapany w grudniu 1913 roku, kiedy próbował sprzedać „Mona Lisę” Giovanniemu Poggiemu, dyrektorowi Galerii Uffizi we Florencji. Poggi rozpoznał ten obraz i od razu powiadomił policję. Peruggia został aresztowany i stanął przed sądem za kradzież.

Po aresztowaniu Peruggii obraz został zwrócony do Luwru w styczniu 1914 roku. Wydarzenie to spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem we Francji i na całym świecie, bo ta kradzież wywołała szerokie zainteresowanie mediów i wzbudziła zainteresowanie opinii publicznej. Odzyskanie tego obrazu tylko zwiększyło jego sławę.

Wskazówki dotyczące zwiedzania „Mony Lisy”

  • Przyjdź wcześnie rano, jak tylko muzeum się otworzy, albo późnym wieczorem (podczas wieczornych otwarć), żeby uniknąć największego tłumu. W Denon Wing, gdzie znajduje się Mona Lisa, w południe robi się naprawdę tłoczno.
  • Wycieczka z przewodnikiem zapewnia wstęp bez kolejki i gwarantuje, że trafisz prosto do „Mony Lisy”. Przewodnicy często dzielą się fascynującymi szczegółami na temat obrazu, co sprawia, że zwiedzanie staje się jeszcze ciekawsze.
  • Przyjdź wcześniej do pokoju 711 i ustaw się w środku bariery, żeby mieć najlepszy widok. Bądź cierpliwy, bo wielu zwiedzających robi zdjęcia i szybko idzie dalej.
  • Obraz Mona Lisa jest wystawiony za kuloodporną szybą i barierą ochronną, więc nie da się podejść do niego zbyt blisko. Zaakceptuj odległość oglądania i skup się na podziwianiu dzieła, a nie na kwestiach organizacyjnych.
  • Kiedy będziesz oglądać Mona Lisę, sprawdź też okoliczne arcydzieła, takie jak obraz Veronese’a Wesele w Kanie oraz Koronacja Napoleona Davida, które znajdziesz niedaleko, w skrzydle Denon.

Najczęściej zadawane pytania o „Mona Lisę”

Tak, możesz obejrzeć ten obraz, mając zwykły bilet wstępu. Ale przygotuj się na tłumy wokół dzieła sztuki.

Czytaj dalej

Wnętrze

Rezerwuj teraz

Kolekcje

Rezerwuj teraz

Dzieła sztuki

Rezerwuj teraz

Zaplanuj wizytę

Rezerwuj teraz