Gustave Eiffel was een visionaire Franse ingenieur die vooral bekend is vanwege de Eiffeltoren. Daarvoor maakte hij naam met het ontwerpen van bruggen, waaronder het Garabit-viaduct. Zijn bedrijf heeft ook het metalen raamwerk voor het Vrijheidsbeeld gebouwd. Na zijn pensioen richtte hij zich op meteorologie en aerodynamica, waarmee hij bewees dat hij zijn tijd altijd ver vooruit was.
De architectuur van de Eiffeltoren | Uitleg over ontwerp en bouw
De Eiffeltoren is niet alleen een beroemde bezienswaardigheid – het is een echte doorbraak in de architectuur. Toen Gustave Eiffel het bouwde voor de Wereldtentoonstelling van 1889, noemden critici het een doorn in het oog. Maar meer dan 130 jaar later staat het er nog steeds stevig, en bewijst het dat ze het allemaal bij het verkeerde eind hadden.
Met het gedurfde gebruik van ijzer en het baanbrekende ontwerp maakte de toren de weg vrij voor moderne wolkenkrabbers. In deze gids wordt uitgebreid uitgelegd hoe het is gemaakt, waarom het zo revolutionair is en waarom het zo lang meegaat.
Wie heeft de Eiffeltoren ontworpen en gebouwd?
Een van de grootste wereldwonderen, de Eiffeltoren, werd in slechts 2 jaar, 2 maanden en 5 dagen gebouwd. De ingenieurs en architecten die dit mogelijk hebben gemaakt, zijn:
Gustave Eiffel
Emile Nouguier en Maurice Koechlin
Emile Nouguier en Maurice Koechlin waren de bedenkers van het ontwerp van de Eiffeltoren. Als topingenieurs bij het bedrijf van Eiffel hebben ze in 1887 het oorspronkelijke ontwerp van de toren uitgetekend. Dankzij hun expertise op het gebied van bouwtechniek is een ambitieus idee uitgegroeid tot een van ’s werelds meest iconische monumenten.
Stephen Sauvestre
Stephen Sauvestre gaf de Eiffeltoren zijn kenmerkende uiterlijk. Hij werd ingeschakeld om het ontwerp van Nouguier en Koechlin te verfijnen en voegde decoratieve bogen, een glazen paviljoen en een koepel aan de top toe – waardoor de toren van een ruwe constructie in een meesterwerk veranderde. Zijn visie hielp hem om critici en zelfs Gustave Eiffel zelf voor zich te winnen.
Wil je meer weten over de geschiedenis van de Eiffeltoren? Lees onze gids over de geschiedenis van de Eiffeltoren.
De bouwstijl van de Eiffeltoren: een modern staaltje van ingenieurskunst
In tegenstelling tot de neogotische, neobarokke en renaissancestijlen die het 19e-eeuwse Parijs domineerden, was de Eiffeltoren een gedurfde sprong voorwaarts in de moderne techniek.
Belangrijkste kenmerken:
- Smeedijzeren rooster: Geïnspireerd door het Latting Observatory uit 1853 in New York.
- Precisie-engineering: Gebouwd met meer dan 18.000 ijzeren onderdelen, aan elkaar gezet met 2,5 miljoen klinknagels.
- Windbestendige constructie: Door de gebogen vorm wordt de winddruk verminderd, waardoor de toren bij storm slechts maximaal 9 cm heen en weer zwaait.
- Enorme voet met vier poten: Verdeelt het gewicht gelijkmatig, waardoor diepe funderingen overbodig zijn.
🔎 Waarom koos Eiffel voor ijzer?
In die tijd werd gewapend beton nog niet op grote schaal gebruikt, maar puddle-ijzer – hetzelfde materiaal dat ook in spoorbruggen werd gebruikt – wel:
- Lichter en flexibeler: Is bestand tegen harde wind.
- Duurzaam: Gebouwd om lang mee te gaan, en meer dan 130 jaar later staat het er nog steeds als een huis.
Door deze baanbrekende aanpak werd de Eiffeltoren een blauwdruk voor moderne wolkenkrabbers en een ware revolutie in de architectuur.
Hoe hoog is de Eiffeltoren?
Met een hoogte van 330 meter (1.083 ft) was de Eiffeltoren bij de voltooiing het hoogste bouwwerk ter wereld – en hij domineert nog steeds de skyline van Parijs!
De hoogtes eens op een rijtje:
- Van de begane grond naar de eerste verdieping → 57 m
- Van de eerste naar de tweede verdieping → 115 m
- Nog even tot de top → 276 m
Hoe verhoudt het zich tot andere bekende bezienswaardigheden?
- Eiffeltoren → 330 m
- Vrijheidsbeeld → 93 m
- Big Ben → 96 m
- Empire State Building → 443 m
Vraag je je af hoe je boven op de Eiffeltoren komt? Meer lezen
Waarom wordt de Eiffeltoren om de 7 jaar opnieuw geschilderd?
Om de toren tegen roest en oxidatie te beschermen, is hij sinds de bouw al 19 keer opnieuw geschilderd. Maar hoe gaat het overschilderen eigenlijk in zijn werk?
- Voorbereiding van het oppervlak: De hele toren wordt gestript en schoongemaakt.
- Roestbescherming: Er worden twee lagen roestwerende grondverf aangebracht.
- Laatste laag: Een beschermende verflaag geeft de toren zijn kenmerkende uiterlijk.
⛅ Waarom is het weer belangrijk?
Het overschilderen gebeurt alleen bij droog en zacht weer, zodat de verf goed hecht. Dit gebeurt om de 7 jaar, volgens traditionele methoden – wat betekent dat de schilders nog steeds met harnassen, veiligheidsnetten en touwen werken.
Veranderende kleuren door de geschiedenis heen
De Eiffeltoren heeft in de loop der jaren verschillende kleurveranderingen ondergaan:
1887-88: Venetiaans rood
1889: Roodbruin
1899: Geel-oranje kleurverloop (lichtgeel bovenaan!)
1907-47: Geelbruin
1954-61: Bruinrood
1968 - Huidige: De Eiffeltoren in bruin, met een kleurverloop (donkerder onderaan, lichter bovenaan)
Is de Eiffeltoren aan het roesten?
Volgens recente berichten zit de toren vol roest en moet hij grondig worden gerepareerd. Het zou het beste zijn als 30% van het bouwwerk wordt gestript, behandeld en opnieuw geverfd. Maar door vertragingen en budgetbeperkingen wordt er meestal maar 5% van de toren geschilderd in het kader van een schilderproject van 60 miljoen euro, in de aanloop naar grote evenementen zoals de Olympische Spelen in Parijs.
Hoewel puddle-ijzer (het materiaal waar de toren van gemaakt is) bij goed onderhoud eeuwig meegaat, houden factoren als vervuiling, het weer en zelfs vogelpoep de restauratieteams flink bezig!
De invloed van de Eiffeltoren op de architectuur
De Eiffeltoren was een echte doorbraak in de architectuur. De ijzeren vakwerkconstructie doorbrak de traditionele bouwmethoden en werd een blauwdruk voor moderne wolkenkrabbers.
- De eerste in zijn soort: Hij bewees dat hoge gebouwen geen steen of baksteen nodig hadden.
- Inspirerende wolkenkrabbers: Heeft gebouwen zoals het Empire State Building beïnvloed.
- Meer dan alleen een bezienswaardigheid: Wordt gebruikt voor wetenschap, radiosignalen en innovatie.
Of je het nu van beneden bewondert of boven van een glaasje champagne geniet, de pracht ervan valt niet te ontkennen.
Veelgestelde vragen over de architectuur van de Eiffeltoren
Het Latting Observatory (New York, 1853) en vroege ontwerpen voor ijzeren bruggen waren van invloed op de constructie ervan.
Het ontwerp met smeedijzeren traliewerk, de windbestendigheid en de hoogte maakten het in 1889 tot een baanbrekend technisch wonder.
Het heeft vier poten die een open ijzeren skelet ondersteunen, dat bovenaan uitloopt in één enkele torenpilaar.
Door het flexibele ijzeren ontwerp wordt de windkracht opgevangen, waardoor de toren bij harde wind tot wel 9 cm heen en weer zwaait.
Ja! De eerste schetsen van de Eiffeltoren zijn te zien in het kantoor van Gustave Eiffel op de top.
Veel Parijse kunstenaars en intellectuelen, waaronder Guy de Maupassant en Charles Gounod, vonden de Eiffeltoren een lelijk monster dat totaal niet paste bij de klassieke architectuur van Parijs. Na verloop van tijd groeide het uit tot een van de meest geliefde bezienswaardigheden ter wereld.
Door thermische uitzetting wordt de toren in de zomer tot wel 15 cm (6 inch) langer en krimpt hij in de winter. De zuidkant zet meer uit in de hitte, waardoor de top van de toren een beetje van de zon af helt.
Als de Eiffeltoren van massief ijzer zou zijn gemaakt, in plaats van die vakwerkconstructie, zou hij te zwaar zijn om zichzelf te dragen en zou hij onder zijn eigen gewicht instorten. Door het open frame blijft het licht en toch stevig.
