Taslak aşamasından bir simgeye: 1889’da başlayan Eyfel Kulesi’nin tarihi yolculuğu

Eyfel Kulesi neden inşa edildi? (1884-1886)

Eyfel Kulesi fikri, Fransa’nın Fransız Devrimi’nin 100. yıldönümünü kutlamak üzere 1889 Exposition Universelle’i (Dünya Fuarı) düzenlemeye hazırlandığı 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıktı. Amaç nedir? Fransa’nın endüstriyel ilerlemesini mimari bir şaheserle sergilemek.

Köprüler ve Özgürlük Anıtı’nın iç yapısı üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan ünlü mühendis Gustave Eiffel, bu projenin başında yer aldı. Ancak asıl fikir, o dönemde inşa edilmiş herhangi bir yapıdan daha yüksek olan 300 metrelik bir demir kule hayal eden mühendisleri Maurice Koechlin ve Émile Nouguier’den gelmişti.

Herkes ikna olmamıştı. Birçoğu, devasa bir demir yapının çirkin, kullanışsız ve hatta tehlikeli olacağını düşünüyordu. Yine de, azimle çalışan Eiffel ve ekibi tasarımı daha da geliştirdiler, dekoratif kemerler eklediler ve hükümetin onayını aldılar. Mühendisliğin sınırlarını zorlayacak iddialı bir inşaat projesi için zemin hazırdı.

​Ve bugün, milyonlarca kişiyi en yüksek noktası olan zirvesinden Paris’i seyretmeye davet ediyor. Daha fazla bilgi edinin.

Halkın ilk tepkisi: Göz kirliliğinden cazibe merkezine (1889-1900'lü yıllar)

Kule teknik açıdan bir harikaydı, ancak sanatsal çekiciliği konusunda geniş çapta tartışmalar yaşandı. Birçoğu bunu endüstriyel bir çirkinlik, şehrin klasik güzelliğine bir hakaret olarak gördü ve ona “gerçekten trajik bir sokak lambası,” “delik deşik bir fitil” ve “saçma sapan bir baca” olarak nitelendirdiler.

1887 yılında, Charles Garnier, Guy de Maupassant ve William Bouguereau'nun da aralarında bulunduğu 300 tanınmış sanatçı ve yazar, Le Temps gazetesinde yayımlanan “Mösyö Eyfel’in Kulesine Karşı Protesto” başlıklı bildiriyi imzalayarak şöyle dediler: “Bu gereksiz ve canavarca Eyfel Kulesi’nin inşasına karşı çıkıyoruz... Notre Dame’ı, Louvre’u ve Zafer Takı’nı barbarca kütlesi altında ezip geçen gülünç bir baca.”

Eiffel’in direnişi ve halkın tutum değişikliği

Eiffel, kulesini Mısır piramitleriyle karşılaştırarak eleştirileri bir kenara itti:

“Mısır’da hayranlık uyandıran bir şey, Paris’te neden iğrenç hale gelsin ki?”

Tüm bu tartışmalara rağmen, kule Dünya Fuarı süresince 2 milyon ziyaretçiyi kendine çekti. Bazı eleştirmenler taviz verdi; Maupassant gibi diğerleri ise, rivayete göre kulenin restoranında her gün yemek yedi — çünkü orası, Paris’te o manzarayı görmek zorunda kalmayacağı tek yerdi.

1918 yılına gelindiğinde Eyfel Kulesi ulusal bir simge haline gelmişti. Şair Guillaume Apollinaire, bir savaş şiirini bile bu silüetin şekline uydurmuştu.

Bir zamanlar “çirkinlik” olarak nitelendirilen kule, sonunda eleştirenlerini geride bırakarak Paris’in simgesi haline geldi.

​Mimarisi, günümüzde hâlâ incelenmekte olan bir konudur. Bununla ilgili her şeyi okuyun

Küresel bir simge: Günümüzün Eyfel Kulesi (1960’lar – Günümüz)

Yıllar içinde, Eyfel Kulesi, bir endüstriyel harikadan romantizm, sanat ve yeniliğin kültürel bir simgesine dönüştü.

• 1930 yılında, “en yüksek yapı” unvanını New York’taki Chrysler Binası’na kaptırdı.
  
• 1985 yılında yeni bir aydınlatma sistemi devreye sokuldu ve bu sayede kule, geceleri ışıl ışıl bir manzara haline geldi.
  
• 1991 yılında, burası UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi.
  
• Silueti, Las Vegas’tan Tokyo’ya kadar pek çok şehirde taklit edilmiş ve sayısız film, kitap ve sanat eserinde başrol oynamış, böylece popüler kültürdeki yerini sağlamlaştırmıştır.
  
• Günümüzde her yıl 7 milyondan fazla ziyaretçi kuleye çıkmakta ve bu da onu dünyanın en çok ziyaret edilen ücretli anıtı haline getirmektedir.

Gustave Eiffel bir keresinde şöyle demişti: "Kuleyi kıskanmam gerekirdi. "O benden çok daha ünlü." Ve gerçekten de, 130 yılı aşkın bir süre sonra bile, onun eseri hâlâ şimdiye kadar inşa edilmiş en kalıcı ve en sevilen yapılar arasında yer almaktadır.